Tατουάζ – Δερματοστιξία

Είναι η διείσδυση  στο δέρμα και συγκεκριμένα   στο χόριο του δέρματος ανεξίτηλου μελανιού  που σαν σκοπό έχει  την μόνιμη αλλαγή του  χρώματος του.

 Η λέξη  tatoo , έχει προέλθει  από την Πολυνησία ( tatau) , που σημαίνει, έντεχνος – ορθός. Οι  ναυτικοί, με τα μακρινά ταξίδια  που έκαναν, εισήγαγαν  την  λέξη στην  Ευρώπη , κατά τα  τον  18^ο αιώνα. Επίσημα η λέξη  tattoo,  καταγράφεται  από τον  εξερευνητή  Τζειμς  Κουκ, επιστρέφοντας από την Αιτή  και Ν. Ζηλανδία το 1769.

Τι  συμβαίνει –  ποια είναι η  διαδικασία  που  ακολουθείται  όταν  γίνεται το  τατουάζ…..Πρώτα  απ¨ όλα  η διαδικασία  αρχίζει  με την έγχυση  ανεξίτηλης  χρωστικής ( μελανιού δηλαδή) κάτω  από την επιδερμίδα  και  συγκεκριμένα  στο χόριο ( είναι το σημείο που βρίσκεται κάτω από την επιδερμίδα μας). Αμέσως  ο  οργανισμός, αναγνωρίζει ότι κάποια ξένη  ουσία , δηλαδή εχθρός, διείσδυσε  και  ενεργοποιείται το αμυντικό μας σύστημα. Αρχίζει  λοιπόν ένας τοπικός πόλεμος, όπου  οι στρατιώτες του ανοσοποιητικού  συστήματος , τα φαγοκύτταρα, προσπαθούν  να  εγκλωβίσουν τα σωματίδια  της  χρωστικής. Ακολουθεί ένας τοπικός ερεθισμός  που σαν  αποτέλεσμα έχει  η χρωστική να  εγκλωβίζεται  μέσα στους ινοβλάστες και να συμπυκνώνεται  σε ένα στρώμα στα όρια μεταξύ επιδερμίδας και χορίου. Περνώντας όμως τα  χρόνια  σε κάποιες περιπτώσεις η χρωστική μετακινείται βαθύτερα στο χόριο και αυτό σαν συνέπεια έχει το ξεθώριασμα  των παλιών τατουάζ.

Σύμφωνα  με  την Αμερικάνικη Δερματολογική Ακαδημία τα τατουάζ  ταξινομούνται σε

1.ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΑ, είναι η διείσδυση ουσιών, ακριβώς λόγω τραυματισμού π.χ. σε τροχαίο ατύχημα, όπου με το γδάρσιμο που μπορεί να γίνει στο δέρμα, διεισδύει τσιμέντο. Επίσης ο τραυματισμός με μολύβι ή στυλό.  Ο Οργουελ περιγράφει χαρακτηριστικά  τέτοιου είδους βλάβες  σε ανθρακωρύχους  που προκαλούνταν τατουάζ από την εισχώρηση σκόνης κάρβουνου σε πληγές  στο δέρμα των εργατών.

2.ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ – ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΙΚΑ, σε διάφορες φυλές , διάφορες κουλτούρες, βλέπουμε τατουάζ που υποδηλώνουν π.χ. τη θέση και ιεραρχία ατόμων ,ή μπορεί να έχουν συμβολική σημασία ( γενναιότητα, σεξουαλικότητα κ.λ.π.)

Στις δικές μας κοινωνίες περισσότερο τατουάζ γίνονται για καλλιτεχνικούς – αισθητικούς – συναισθηματικούς ή και θρησκευτικούς λόγους………………..

3.ΑΙΣΘΗΤΙΚΑ, π.χ. για ενίσχυση των φρυδιών ( αλωπεκία), περίγραμμα στα χείλη ή στα μάτια. Συχνά γυναίκες κυρίως μετά  από αποκατάσταση στήθους για να καλύψουν την ουλή καταφεύγουν σε τατουάζ.

4.ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ, και ΙΑΤΡΙΚΑ, όταν υπάρχει λόγος λ.χ. σε ασθενείς με αλτσχάιμερ, στους οποίους  γράφουμε όνομα και στοιχεία αναγνώρισης . Τατουάζ στο χρώμα του δέρματος για κάλυψη της λεύκης.

Κ Ι Ν Δ Υ Ν Ο Ι

 Τουλάχιστον ένας στους πέντε ανθρώπους που έχουν κάνει τατουάζ μετανιώνουν για κάποιο λόγο και επιθυμούν να τα αφαιρέσουν. Η αφαίρεση όμως του τατουάζ, είναι μια αρκετά δαπανηρή διαδικασία, ούτε τόσο εύκολη, ούτε τόσο απλή ,ακόμα και με τις πιο σύγχρονες μεθόδους  με Laser. Η καλή αποκατάσταση του δέρματος είναι αρκετά δύσκολη, γιατί εξ αρχής ο σκοπός του τατουάζ είναι να  παραμένει μόνιμα στο δέρμα .   Τις τελευταίες 2 και πλέον δεκαετίες έχει αυξηθεί πολύ ο αριθμός των ατόμων που κάνουν τατουάζ και μάλιστα τα  τελευταία χρόνια παρατηρείται ότι προτιμούν  να υποβάλλονται σε  τατουάζ εκτεταμένης έκτασης.     Οι προτιμήσεις και οι συνθήκες ζωής  όμως αλλάζουν διαρκώς. Ότι μας αρέσει στα 15 και 25 δεν είναι σίγουρο ότι θα μας αρέσει και στα 55 χρόνια μας.

Συχνά έρχονται στο ιατρείο μας άτομα, που για διάφορους λόγους μας ζητούν να τους βοηθήσουμε  ώστε  να απαλλαγούν από το τατουάζ τους..  « Ήμουν πολύ μικρός όταν το έκανα  –  χωρίσαμε και θέλω να σβήσω το όνομα της / του – ή δεν μου αρέσει πια  -ή ακόμα μεγάλωσα, χαλάρωσε το δέρμα μου και είναι χάλια », είναι οι πιο συχνές απαντήσεις των ατόμων που θέλουν να αφαιρέσουν το τατουάζ τους.

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΥΓΕΙΑ, με το τρύπημα του δέρματος, πρώτα απ¨ όλα υπάρχει κίνδυνος  ΜΟΛΥΝΣΕΩΝ, για τον λόγω αυτό οι χώροι όπου γίνονται τατουάζ πρέπει να είναι νόμιμοι και να χρησιμοποιούν  αποστειρωμένα εργαλεία. Θεωρητικά εάν δεν τηρούνται οι βασικοί κανόνες ( μη αποστειρωμένα εργαλεία ή μολυσμένα μελάνια), μπορούν να προκληθούν , επιφανειακές μολύνσεις, μυκητιάσεις, επιμολύνσεις με σταφυλόκοκκος,  τέτανος, HIV, φυματίωση. Μάλιστα , εξαιτίας  αυτού του κινδύνου οι τράπεζες αίματος στις ΗΠΑ, απαγορεύουν να γίνονται δότες αίματος άτομα που έκαναν τατουάζ τους τελευταίους 12 μήνες  ή αν ο δότης δεν προσκομίζει βεβαίωση ότι η διαδικασία του τατουάζ έγινε σε πιστοποιημένο στούντιο .    ΑΛΛΕΡΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ,  οι χρωστικές – μελάνια  (νικέλιο, μέταλλα),και κυρίως κάποια χρώματα όπως κόκκινο, μώβ, ρόζ ,πορτοκαλί , μπορεί να προκαλέσουν περισσότερα προβλήματα. Οι αντιδράσεις αρχίζουν με φαγούρα και στη συνέχεια μπορεί να παρουσιαστούν οίδημα, οροροή διαυγούς υγρού, εξογκώματα.  Ευρωπαική επιτροπή, που έκανε έρευνα σχετικά με τα μελάνια που χρησιμοποιούνται για τον λόγο αυτό,  διαπίστωσε ότι περίπου το 40% των χρωστικών δεν είχαν έγκριση και το 20% περιείχαν μια καρκινογόνο αρωματική αμίνη. Για όλους αυτούς τους λόγους, ορισμένοι γιατροί συστήνουν αυστηρή νομοθεσία σχετικά με τα μελάνια που χρησιμοποιούνται στα τατουάζ.

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΣΤΟΥΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟΥΣ, σε μεγάλης έκτασης τατουάζ, που περιέχουν μαύρο μελάνι ( το οποίο περιέχει οξείδιο του σιδήρου), ο μαγνήτης  προκαλεί ζέσταμα του σιδήρου και αυτό μπορεί να προκαλέσει, έγκαυμα.

Ακόμα μπορεί να προκληθεί ΚΟΚΚΙΩΜΑ., δηλαδή, σκληρός, επηρμένος ιστός, σαν γρομπαλάκι, λόγω αντίδρασης του δέρματος στη διαδικασία εφαρμογής του τατουάζ.

Κοινωνικό  ενδιαφέρον,  έχει η χρησιμοποίηση των τατουάζ στο μάρκετινγκ – διαφήμιση.  Η διαφήμιση αυτή είναι γνωστή σαν « ΣΚΙΝΒΕΡΤΑΙΖΙΝ «, όπου εταιρείες πληρώνουν ανθρώπους για να κάνουν τατουάζ στο σώμα τους  με τον λογότυπο τους!!!  Ενώ στο παρελθόν, η δυτική κοινωνία ,συσχέτιζε τα τατουάζ  με περιθωριακά άτομα  Σήμερα η κοινωνία μας, τα αναγνωρίζει , ιδιαίτερα σε καλλιτεχνικούς και τελευταία σε αθλητικούς χώρους  σαν μια μορφή τέχνης , δηλαδή αν θέλουμε να αυθαιρετήσουμε  λιγάκι είναι της μόδας!!!

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΗΣΗ

Εάν κάποιος αποφασίσει να αφαιρέσει το τατουάζ του, καλό είναι να κάνει ένα προσεχτικό έλεγχο, να συμβουλευθεί τον δερματολόγο του για τις εναλλακτικές λύσεις που υπάρχουν. Ο γιατρός ανάλογα την έκταση του τατουάζ, ανάλογα το  ή τα χρώματα  και την περιοχή  του βρίσκεται , θα συμβουλέψει  τον πιο ενδεδειγμένο τρόπο αφαίρεσης του.

Τα Laser, είναι  η θεραπεία εκλογής για την αφαίρεση του τατουάζ. . Συνήθως πρόκειται για παλμικά Laser, που διασπούν τα μελάνια, τα οποία στη  συνέχεια  αναλαμβάνει το ανοσοποιητικό σύστημα να τα αποβάλλει από τον οργανισμό.

Για τα έγχρωμα τατουάζ, η αντιμετώπιση είναι πιο δύσκολη, χρειάζεται θεραπεία με εξειδικευμένα Laser, ανάλογα τα χρώματα που υπάρχουν. Η πιθανότητα δυσχρωμιών ή άλλων επιπλοκών μετά την αφαίρεση τους, θα έλεγα ότι είναι μειωμένη με τα σύγχρονα laser, αλλά δυστυχώς εγγυήσεις δεν μπορούν να δοθούν για το αισθητικό αποτέλεσμα. Όπως ήδη είπαμε , πολλοί παράγοντες επηρεάζουν  το αποτέλεσμα των επεμβάσεων αφαίρεσης, το βάθος , η παλαιότητα, η ποσότητα και τα χρώματα των μελανιών που είχε  χρησιμοποιηθεί, παίζουν σημαντικό ρόλο.

Ο αριθμός των συνεδριών, που θα χρειαστούν για την αφαίρεση , εξαρτάται κυρίως από το είδος του τατουάζ. Μπορεί να χρειαστούν 5 – 10 ή και περισσότερες συνεδρίες για ερασιτεχνικά τατουάζ, ενώ για επαγγελματικά μπορεί να φθάσουν και τις 25 συνεδρίες.

Χειρουργική αφαίρεση, η μέθοδος αυτή μπορεί να επιλεχθεί για μικρά τατουάζ. Γίνεται με νυστέρι και συρραφή των άκρων  του δέρματος. Στην περίπτωση αυτή, συνήθως  παραμένει μια μικρή ουλή. Σε άτομα που έχουν τάση να κάνουν υπερτροφικές ουλές – χηλοειδή καλό είναι να αποφεύγουν την μέθοδο αυτή.

Δερμοαπόξεση, η λιγότερο χρησιμοποιούμενη  μέθοδος, σχετικά επίπονη. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τατουάζ μικρού μεγέθους. Πρόκειται για μια συσκευή που διαθέτει πολλαπλά μικροσκοπικά μαχαιρίδια που αφαιρούν τις στοιβάδες του δέρματος που έχουν το τατουάζ.

Εν κατακλείδι, πρέπει να πούμε ότι κάθε άνθρωπος είναι ελεύθερος να επιλέγει αυτό που θέλει, αλλά όταν έχει να επιλέξει κάτι μόνιμο καλό είναι το σκεφτεί και δύο και πέντε και περισσότερες φορές και σίγουρα θα πρέπει να γνωρίζει και τις πιθανές  αρνητικές επιπτώσεις , έτσι ώστε όταν λάβει την τελική απόφαση του να έχει μια σφαιρική εικόνα του θέματος και να είναι σίγουρος για την απόφαση του!

Μάρκος   Μιχελάκης

Δερματολόγος  –   Αφροδισιολόγος