Ποια καλλυντικά προκαλούν ευαισθησία στον ήλιο

Προσέχετε το δέρμα σας και φροντίζετε να το περιποιείστε σωστά, αντιμετωπίζοντας πάντοτε αμέσως κάθε πρόβλημα που μπορεί να παρουσιάσει. Γνωρίζετε όμως ότι μερικά συστατικά που περιέχονται στα καλλυντικά μπορεί να αλληλεπιδράσουν με τον ήλιο και να του προκαλέσουν φωτοευαισθησία;

Η φωτοευαισθησία είναι ουσιαστικά η αντίδραση του δέρματος μόλις εκτεθεί στον ήλιο. Μπορεί να είναι αλλεργική ή τοξική, γεγονός που σημαίνει ότι μπορεί να εκδηλωθεί αρκετές ημέρες μετά την έκθεση στον ήλιο ή μέσα σε λίγες ώρες, αντίστοιχα.

Η αντίδραση αυτή χαρακτηρίζεται από ασυνήθιστη φλεγμονή ή κοκκίνισμα του δέρματος, που συχνά μοιάζει με ηλιακό έγκαυμα. Συχνά η αντίδραση αυτή οφείλεται σε τοπικά προϊόντα που αλείφουμε στο δέρμα και αντιδρούν με τον ήλιο.

Ωστόσο «αυτό δεν σημαίνει πως τα καλλυντικά που χρησιμοποιείτε είναι κακής ποιότητας ή ακατάλληλα για χρήση», διευκρινίζει ο δρ Μάρκος Μιχελάκης, δερματολόγος-αφροδισιολόγος στον ΕΔΟΕΑΠ. «Τα καλλυντικά αυτά μπορεί να κάνουν θαύματα στο δέρμα, αλλά απλώς να πρέπει να χρησιμοποιούνται προσεκτικά ώστε να αποφευχθούν τα απρόοπτα. Μπορεί, λ.χ., να πρέπει να τα χρησιμοποιείτε αποκλειστικά το βράδυ πριν μπείτε για ύπνο ή να αποφύγετε την έκθεση στον ήλιο για  μερικές μέρες μετά τη χρήση τους».

Ο κ. Μιχελάκης εξηγεί ποια συστατικά που υπάρχουν σε τοπικά καλλυντικά θα μπορούσαν να προκαλέσουν φωτοευαισθησία και γι’ αυτό πρέπει να αποφεύγονται πριν από την έκθεση στον ήλιο.

1. Ρετινόλη. Είναι γνωστή και ως βιταμίνη Α. Αποτελεί ένα από τα ευρύτερα χρησιμοποιούμενα ενεργά συστατικά των καλλυντικών. Είναι γνωστή για τις αντιγηραντικές ιδιότητές της και την συμβολή της στην ανανέωση της επιδερμίδας. Η ρετινόλη στοχεύει τις λεπτές και τις πιο βαθιές ρυτίδες, καθώς και τους διογκωμένους πόρους του δέρματος. Όταν χρησιμοποιείται με σωστό τρόπο, διεγείρει την ανανέωση της επιδερμίδας και την παραγωγή του κολλαγόνου, βελτιώνοντας την υφή και τον τόνο του δέρματος. «Το πρόβλημα, όσον αφορά τον ήλιο, είναι ότι η ρετινόλη ενθαρρύνει την παραγωγή νέων δερματικών κυττάρων. Η νέα στοιβάδα του δέρματος που δημιουργείται είναι πολύ ευαίσθητη στον ήλιο», εξηγεί ο κ. Μιχελάκης. «Γι’ αυτό τον λόγο είναι προτιμότερο να εφαρμόζονται τα προϊόντα με ρετινόλη το βράδυ, πριν από τη βραδινή κατάκλιση». Αν κάνετε παρατεταμένη χρήση ρετινόλης, είναι απαραίτητο να αλείφετε σχολαστικά το δέρμα σας με αντηλιακό, κάθε φορά που πρόκειται να βγείτε σε υπαίθριο χώρο. Να επαναλαμβάνετε οπωσδήποτε την επάλειψη με το αντηλιακό κάθε 2 ώρες.
2. Υδροκινόνη. Η υδροκινόνη είναι μία ουσία που χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση των δερματικών δυσχρωμιών, διότι «ανοίγει» το χρώμα του δέρματος. Τα προϊόντα περιποίησης που την περιέχουν, μειώνουν την παραγωγή μελανίνης (η μελανίνη είναι η φυσική χρωστική ουσία του οργανισμού) στα σημεία του δέρματος με υπερμελάγχρωση (σκούρος τόνος). Η μείωση αυτή, όμως, αφήνει τοπικά το δέρμα πιο ευάλωτο στις επιδράσεις της υπεριώδους ακτινοβολίας του ηλίου. Αν επομένως έχετε υπερμελάγχρωση και εφαρμόζετε προϊόντα με υδροκινόνη, καλό είναι να μην εκτίθεται στον ήλιο το σημείο του δέρματός τους στο οποίο κάνετε θεραπεία.
3. Έλαια εσπεριδοειδών. Τα αιθέρια έλαια του πορτοκαλιού, του λεμονιού, του κίτρου, του γκρέιπφρουτ κ.λπ. είναι αρωματικά δραστικά συστατικά, που μπορεί να ανανεώσουν και να βελτιώσουν την όψη του δέρματος. Εντούτοις περιέχουν ορισμένες ουσίες που αλληλεπιδρούν με τον ήλιο και προκαλούν φωτοτοξική αντίδραση. Αυτή εκδηλώνεται με κοκκίνισμα, έγκαυμα και μελάγχρωση του δέρματος. Επομένως, να μην χρησιμοποιείτε όταν πρόκειται να βγείτε στον ήλιο, ενυδατικές κρέμες, serums και άλλα καλλυντικά που περιέχουν ως δραστικές ουσίες έλαια εσπεριδοειδών.
4. Παράγοντες απολέπισης. Υπάρχουν πολλές ουσίες που χρησιμοποιούνται για απολέπιση του δέρματος. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνονται το γλυκολικό οξύ, το γαλακτικό οξύ, το μανδελικό οξύ, το σαλικυλικό οξύ και το αζελαϊκό οξύ. Όλ’ αυτά τα οξέα αφαιρούν τα νεκρά κύτταρα, ενυδατώνουν το δέρμα και το κάνουν να φαίνεται πιο καθαρό και νεανικό. Ορισμένα από αυτά μπορεί επίσης να αμβλύνουν τα σημάδια της ακμής. Επειδή, όμως, αφαιρούν τα επιφανειακά δερματικά κύτταρα, εκθέτουν στο περιβάλλον τα υποκείμενα, νέα κύτταρα. Αυτά, όμως, είναι όπως προαναφέρθηκε ιδιαιτέρως ευαίσθητα στις επιδράσεις της UV και έτσι μπορεί να εκδηλωθεί αντίδραση φωτοευαισθησίας. Φροντίστε, λοιπόν, να κάνετε απολέπιση με την ενδεδειγμένη συχνότητα (όχι πάνω από 1-2 φορές την εβδομάδα το καλοκαίρι), κατά προτίμηση το απόγευμα ώστε να περάσουν πολλές ώρες (πάνω από 12) έως ότου εκτεθείτε στον ήλιο. Να αλείφετε επίσης οπωσδήποτε το δέρμα σας με άφθονο αντηλιακό με υψηλό δείκτη προστασίας SPF.
5. Αντιβακτηριακοί παράγοντες. Οι τοπικές θεραπείες με προϊόντα που περιέχουν ως δραστικές ουσίες την κλινδαμυκίνη ή το υπεροξείδιο του βενζολίου δεν είναι καλλυντικά, αλλά φαρμακευτικές θεραπείες που συνήθως χορηγούνται για την καταπολέμηση της ακμής. Εν τούτοις τα συστατικά τους μπορεί να προκαλέσουν ξηροδερμία, με αποτέλεσμα να γίνεται το δέρμα πιο ευάλωτο στις επιδράσεις της UV. Είναι προτιμότερο να αποφεύγετε αυτά τα προϊόντα λίγες ώρες πριν από την έκθεση στον ήλιο, για να αποφύγει το δέρμα σας την φωτοευαισθησία που εκδηλώνεται με υπερμελάγχρωση.

«Τα συστατικά αυτά παρέχουν πολλά οφέλη στο δέρμα και δεν υπάρχει λόγος να τα αφαιρέσει κάποιος από την συνήθη περιποίησή του. Πρέπει όμως να προσέχει πότε τα χρησιμοποιεί και να λαμβάνει εντατικά μέτρα προστασίας από τον ήλιο, ώστε να αποφύγει τους δυνητικούς κινδύνους από την αλληλεπίδρασή τους με την UV», καταλήγει ο κ. Μιχελάκης.