7 ερωτήσεις για την πιο σοβαρή αλωπεκία και οι απαντήσεις τους
21 Νοεμβρίου, 2025Παγκόσμια Ημέρα Ψωρίασης
21 Νοεμβρίου, 2025Η τριχόπτωση είναι μία από τις συχνότερες αισθητικές διαταραχές που εκδηλώνουν οι ενήλικες. Υπολογίζεται ότι δύο στους τρεις άνδρες παρουσιάζουν κάποιας μορφής τριχόπτωση μέχρι τα 35 τους χρόνια, ενώ το ίδιο συμβαίνει σε περισσότερες από μία στις δέκα γυναίκες.
Τα μαλλιά είναι στοιβάδες νεκρών κυττάρων που ενώνονται μεταξύ τους με συνδετικό ιστό και λίγο νερό. Ακριβώς επειδή δεν είναι ζωντανός ιστός, δεν νιώθουμε πόνο όταν τα κόβουμε. Ο μέσος ενήλικας διαθέτει 100.000 έως 150.000 τρίχες στο τριχωτό της κεφαλής του, χάνοντας καθημερινά έως και 100 από αυτές. Ανά πάσα στιγμή εξάλλου, το 90% των μαλλιών μας βρίσκονται σε φάση ανάπτυξης.
Κάθε τρίχα φύεται από έναν θύλακα, ο οποίος έχει τον δικό του κύκλο ζωής. Οι θύλακες επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες, αλλά από την κατάστασή τους εξαρτάται πόσο καιρό θα έχουμε τα μαλλιά μας, πόσο θα μακραίνουν αλλά και πότε (και αν) θα πέσουν (προσωρινά ή για πάντα).
«Η τριχόπτωση έχει πολλές αιτίες, οι οποίες καθορίζουν και τον τύπο της – αν δηλαδή θα είναι βαθμιαία ή απότομη, αν θα λεπτύνουν τα μαλλιά ή θα αραιώσουν σε κάποια σημεία, αν θα είναι προσωρινή και τα μαλλιά θα ξαναβγούν μόνα τους ή θα χρειασθούν θεραπεία», λέει ο δερματολόγος-αφροδισιολόγος δρ Μάρκος Μιχελάκης, από τον ΕΔΟΕΑΠ. «Οι αιτίες μπορεί να είναι εγγενείς ή επίκτητες και συμπεριλαμβάνουν καταστάσεις στις οποίες δεν έχουμε κανένα έλεγχο, αλλά και προβλήματα που μπορούμε να αντιμετωπίσουμε».
Από τις καταστάσεις αυτές οι πιο γνωστές είναι η κληρονομικότητα και το στρες. Γονίδια που μπορεί να κληρονομήσουμε και από τους δύο γονείς μπορεί να επηρεάσουν την προδιάθεσή μας στην ανάπτυξη κυρίως ανδρογενετικού (ή ανδρικού) τύπου αλωπεκίας (είναι η κλασική τριχόπτωση με την μόνιμη απώλεια μαλλιών που παρατηρείται σε άνδρες και γυναίκες). Αντίστοιχα, το στρες μπορεί να οδηγήσει σε παροδική τριχόπτωση ή, σπανιότερα, να ενεργοποιήσει αυτοάνοσες διαταραχές που οδηγούν στην απώλεια του τριχωτού της κεφαλής.
Οι ορμονικές αλλαγές που εκ φύσεως ή λόγω ασθενείας συμβαίνουν στον οργανισμό επίσης μπορεί να επηρεάσουν τα μαλλιά μας. Η εγκυμοσύνη, ο τοκετός και η εμμηνόπαυση ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Το ίδιο και οι παθήσεις του θυρεοειδούς, καθώς και το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών, η πιο συχνή ενδοκρινική πάθηση των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας.
Ειδικά ο τοκετός μπορεί να επηρεάσει τα μαλλιά και λόγω του έντονου στρες που προκαλεί στον οργανισμό. Γενικά τα έντονα στρεσογόνα γεγονότα μπορεί να αφήσουν το «αποτύπωμά» τους στο τριχωτό της κεφαλής, αλλά ο αντίκτυπός τους συνήθως είναι παροδικός. Ειδικότερα, η τριχόπτωση μπορεί να παρατηρηθεί για αρκετούς μήνες μετά από τον τοκετό, μια βαριά ασθένεια ή εγχείρηση, μετά από ένα διαζύγιο ή την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου. Όταν η αιτία της τριχόπτωσης είναι ένα έντονα στρεσογόνο γεγονός συνήθως απαιτούνται 6-9 μήνες έως ότου ανακτήσουν τα μαλλιά την προτέρα πυκνότητά τους, διευκρινίζει ο κ. Μιχελάκης.
Η λήψη ορισμένων φαρμάκων επίσης μπορεί να προκαλέσει τριχόπτωση. Κλασικό παράδειγμα είναι η χημειοθεραπεία για τον καρκίνο, αλλά υπάρχουν και άλλα φάρμακα που μπορεί να επηρεάσουν τα μαλλιά. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνονται αντιπηκτικά (αιμολυτικά) για την προστασία από τις θρομβώσεις, οι β-αδρενεργικοί αποκλειστές που χορηγούνται για την υπέρταση, καθώς και ορισμένα αντισυλληπτικά (αυτά μπορεί να προκαλέσουν τριχόπτωση για λίγο καιρό μετά από την διακοπή της λήψης τους, διότι προκαλείται προσωρινή ορμονική διαταραχή στον οργανισμό). Το τριχωτό μπορεί να επηρεάσουν και ορισμένα φάρμακα για την αρθρίτιδα, την κατάθλιψη, την ουρική αρθρίτιδα, την καρδιοπάθεια κ.λπ.
«Αν νομίζετε ότι η τριχόπτωσή σας οφείλεται σε ανεπιθύμητη ενέργεια σε φάρμακα που παίρνετε, συζητήστε το θέμα με τον γιατρό που σας τα χορήγησε», συνιστά ο κ. Μιχελάκης. «Μην διακόψετε τη λήψη τους χωρίς να τον συμβουλευθείτε, γιατί μερικά φάρμακα έχουν σοβαρές συνέπειες όταν διακόπτονται απότομα».
Η ακτινοθεραπεία στην περιοχή του κεφαλιού για καρκίνο, επίσης μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια του τριχωτού. Η απώλεια μπορεί να αρχίσει 2-3 εβδομάδες μετά την έναρξη των ακτινοβολιών στο κεφάλι, ενώ συνήθως υποστρέφεται μετά το τέλος των θεραπειών. Ωστόσο τα νέα μαλλιά συνήθως δεν είναι τόσο πυκνά όσο προηγουμένως, ενώ σε μερικούς ασθενείς παρατηρούνται και σημεία στο κεφάλι χωρίς μαλλιά. Όσο περισσότερες ακτινοθεραπείες κάνει ένας ασθενής, τόσο περισσότερος καιρός χρειάζεται έως ότου αρχίσει να ξαναβγάζει μαλλιά.
Η τριχόπτωση μπορεί επίσης να οφείλεται σε αρκετές παθήσεις, εκτός από τις θυρεοειδοπάθειες που προαναφέρθηκαν. Άλλα νοσήματα που μπορεί να την προκαλέσουν είναι ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, ο σακχαρώδης διαβήτης, η σιδηροπενική αναιμία, οι διαταραχές πρόσληψης τροφής (π.χ. νευρογενής ανορεξία), η αναιμία και η ψωρίαση στο κεφάλι.
Στις περιπτώσεις αυτές τα μαλλιά ανακάμπτουν, όταν ρυθμιστεί η υποκείμενη ιατρική αιτία, εκτός κι αν στο μεσοδιάστημα δημιουργηθεί ουλώδης ιστός στο δέρμα του κρανίου. Ο κίνδυνος αυτός υπάρχει με ορισμένες μορφές λύκου, με τον ομαλό λειχήνα (είναι ένα είδος αυτοάνοσου δερματικού εξανθήματος), με ορισμένες διαταραχές των ωοθυλακίων κ.λπ.
Ακόμα και ορισμένα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα μπορεί να προκαλέσουν τριχόπτωση. Η σύφιλη είναι ένα από αυτά. Αν δεν αντιμετωπιστεί με την κατάλληλη θεραπεία μπορεί να προκαλέσει κατά τόπους «γυμνά» σημεία στο τριχωτό της κεφαλής, τα φρύδια, τη γενειάδα και σε άλλα σημεία του σώματος.
Η διατροφή επίσης είναι σημαντική. Η ανεπαρκής κατανάλωση πρωτεϊνών και οι πολύ στερητικές δίαιτες μπορεί να προκαλέσουν παροδική αλωπεκία. Το ίδιο και η έλλειψη βιοτίνης, σιδήρου ή ψευδαργύρου από το καθημερινό διαιτολόγιο.
Τριχόπτωση, τέλος, μπορεί να προκαλέσει και ο λανθασμένος τρόπος περιποίησης των μαλλιών. Τα πολύ συχνά χτενίσματα με πιστολάκι, οι αλλεπάλληλες αλλαγές στο χρώμα, το λούσιμο με καυτό νερό, το στέγνωμα με δυνατό τρίψιμο με πετσέτα, οι περμανάντ κ.λπ. μπορεί να εξασθενήσουν τα μαλλιά και να τα κάνουν εύθραυστα. Αντίστοιχα, το δυνατό τράβηγμα προς τα πίσω (π.χ. σε σφικτή αλογοουρά ή κότσο), ειδικά όταν συνυπάρχει προδιάθεση, μπορεί να αδρανοποιήσει τη ρίζα της τρίχας λόγω της έλξης. Οι συνέπειες αυτές είναι παροδικές αν εκλείψει το αίτιό τους. Αν όμως αναπτυχθεί ουλώδης ιστός στο δέρμα του κρανίου, γίνονται μόνιμες.
«Αν και πολλές αιτίες της τριχόπτωσης μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά, πρέπει να βρεθεί πρώτα η αιτία της σε κάθε ασθενή ξεχωριστά. Χωρίς ακριβή διάγνωση, οι θεραπείες για την αλωπεκία μπορεί να αποδειχθούν αναποτελεσματικές», καταλήγει ο κ. Μιχελάκης.
https://www.se-plasticsurgery.com/blog/hair-loss-affects-over-80-million-americans/
https://www.aad.org/public/diseases/hair-loss/causes/18-causes
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hair-loss/symptoms-causes/syc-20372926
https://www.everydayhealth.com/skin-and-beauty-pictures/ten-causes-of-hair-loss.aspx
https://www.webmd.com/skin-problems-and-treatments/hair-loss/understanding-hair-loss-basics
